Lectio brevior lectio potior. - Najkrótsze czytanie jest najbardziej prawdopodobne. | Więcej
Koniugacja omowna bierna - Coniugatio periphrastica passiva

Koniugacja omowna bierna jest rodzajem konstrukcji składniowej, w której gerundivum występuje w funkcji orzecznika, tzn. łączy się z czasownikiem sum, esse, fui - być. Konstrukcja ta zawsze wyraża konieczność. Jeżeli w zdaniu jest wyróżniona osoba, która powinna wykonać czynność, występuje ona w celowniku (tzw. celownik sprawcy). Kiedy takiej osoby nie ma, całe zdanie tłumaczy się konstrukcją bezosobową (trzeba, należy). Przykłady:

Patria amanda est. - Ojczyznę trzeba kochać. (= powinna być kochana)
Nobis patria amanda est. - Powinniśmy kochać ojczyznę.
Hoc gerundum est tibi. - Tą rzecz powinieneś zrobić.
Non tibi desperandum est. - Nie wolno ci rozpaczać.
De gustibus non est disputandum. - O gustach nie powinno się dyskutować.
Pacta sunt servanda. - Umów należy dotrzymywać.
quod erat demonstrandum (Q.E.D.) - co należało wykazać (na zakończenie dowodu)

Koniugacja omowna bierna może mieć jedną z dwóch postaci:

  1. Postać podmiotowa - dopełnienie czasownika staje się podmiotem zdania (w Nom.):

    Parentes amandi sunt. - Rodziców należy kochać.
    Vobis parentes amandi sunt. - Powinniście kochać rodziców.

  2. Postać bezpodmiotowa - przy czasownikach nie przyjmujących dopełnienia (nieprzechodnich):

    Discendum est. - Trzeba się uczyć.
    Mihi discendum est. - Muszę się uczyć.

    Należy zauważyć, że nawet czasowniki, które w języku polskim są nieprzechodnie, w łacinie mogą wystąpić w tej konstrukcji:

    Romam tibi veniendum est. - Musisz udać się do Rzymu.
    Nunc nobis bibendum est. - Teraz musimy pić.

Jeśli użycie celownika sprawcy spowodowałoby niejasność, np. jeśli w zdaniu występuje inny celownik, używa się zwykłego narzędnika sprawcy (przyimka a/ab z Ablativem), jak w języku polskim:

Obsides Romanis ab hostibus dandi erant.
Zakładnicy musieli być oddani Rzymianom przez wrogów.

Istnieje także pojęcie koniugacji omownej czynnej. Jest to nic innego, jak użycie imiesłowu przyszłego czynnego w roli orzecznika (z czasownikiem esse). Konstrukcja ta wyraża zamiar, a nie konieczność. Przykład:

Amandus sum. - Muszę być kochany. (koniugacja omowna bierna)
Amaturus sum. - Będę kochał. (koniugacja omowna czynna)






Sentencje
Ponad 2,000 sentencji, w tym skróty, zwroty prawnicze i cytaty biblijne.
Słownik
Szukanie w łacińskich terminach i polskich definicjach, 13,000+ haseł.
Odmiana
Automatyczna koniugacja czasowników i deklinacja rzeczowników ze słownika.
Forum Latinum
Kiedy potrzebujesz pomocy, chcesz komuś pomóc lub szukasz znajomych.
© 2001-2020 K. Adamska. Wszystkie prawa zastrzeżone. | Kontakt: latinaomnibus@gmail.com