Olimpiada z języka łacińskiego - teksty

Olimpijskie teksty do tłumaczenia z ubiegłych lat:

XXXV Olimpiada Języka Łacińskiego 2016/2017: I etap | II etap
XXXIV Olimpiada Języka Łacińskiego 2015/2016: I etap | II etap | III etap
XXXIII Olimpiada Języka Łacińskiego 2014/2015: I etap | II etap | III etap
XXXII Olimpiada Języka Łacińskiego 2013/2014: III etap
XXVI Olimpiada Języka Łacińskiego 2007/2008: I etap | II etap
XXV Olimpiada Języka Łacińskiego 2006/2007: I etap | II etap | III etap
XXIV Olimpiada Języka Łacińskiego 2005/2006: I etap | II etap | III etap
XXII Olimpiada Języka Łacińskiego 2003/2004: I etap | II etap
XXI Olimpiada Języka Łacińskiego 2002/2003: I etap | II etap
XX Olimpiada Języka Łacińskiego 2001/2002: I etap
XIX Olimpiada Języka Łacińskiego 2000/2001: II etap
XII Olimpiada Języka Łacińskiego 1993/1994: I etap | II etap | III etap

Jeżeli dysponujesz innymi tekstami z olimpiad, prześlij je do nas.

XXVI Olimpiada Języka Łacińskiego 2007/2008 - I etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

De virtutibus Epaminondae.

Epaminondas erat modestus, prudens, gravis, temporibus sapienter utens, peritus belli, fortis manu, animo maximo, adeo veritatis diligens, ut ne ioco quidem mentiretur, idem continens, clemens patiensque admirandum in modum, non solum populi, sed etiam amicorum ferens iniurias, in primis commissa celans, quodque interdum non minus prodest quam diserte dicere, studiosus audiendi: ex hoc enim facillime disci arbitrabatur. Itaque cum in circulum venisset, in qou aut de re publica disputaretur aut de philosophia sermo haberetur, numquam inde prius discessit, quam ad finem sermo esset adductus. Paupertatem adeo facile perpessus est, ut de re publica nihil praeter gloriam ceperit.

Cornelius Nepos De viris illustribus, Epaminondas III 1-4

Objaśnienia:

Epaminondas, -ae m. - Epaminondas, wybitny polityk i dowódca tebański (ok. 420-362 p.n.e.). Podbił większą część Peloponezu i dwukrotnie zwyciężył Spartan: pod Leuktrami w roku 371 p.n.e. oraz pod Mantyneją w roku 362 p.n.e.

XXVI Olimpiada Języka Łacińskiego 2007/2008 - II etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

De druidibus.

Druides a bello abesse consuerunt neque tributa una cum reliquis pendunt. Militiae vacationem omniumque rerum habent immunitatem. Tantis excitati praemiis et sua sponte multi in disciplinam coveniunt et a parentibus propinquisque mittuntur. Magnum ibi numerum versuum ediscere dicuntur. Itaque annos nonnulli vicenos in disciplina permanent. Neque fas esse existimant ea litteris mandare, cum in reliquis fere rebus, publicis privatisque rationibus, Graecis utantur litteris. Id mihi duabus de causis instituisse videntur, quod neque in vulgus disciplinam efferi velint neque eos, qui discunt, litteris confisos minus memoriae studere, quod fere plerisque accidit, ut praesidio litterarum diligentiam in perdiscendo ac memoriam remittant.

C. Iulius Caesar Bellum Gallicum, lib. VI cap. 14, 1-4

Objaśnienia:

consuerunt = consueverunt
druides, -um m. - druidowie (kapłani Gallów) Graecus, -a, -um: grecki

XXV Olimpiada Języka Łacińskiego 2006/2007 - I etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

De virtutibus Epaminondae.

Epaminondas studiosus audiendi erat: ex hoc enim facillime disci arbitrabatur. Paupertatem adeo facile perpessus est, ut de re publica nihil praeter gloriam ceperit. Amicorum in se tuendo caruit facultatibus, fide ad alios sublevandos saepe sic usus est, ut iudicari possit omnia ei cum amicis fuisse communia. Nam cum aut civium suorum aliquis ab hostibus esset captus aut virgo amici nubilis, quae propter paupertatem collocari non posset, amicorum consilium habebat et, quantum quisque daret, pro facultatibus imperabat. Eamque summam cum fecerat, priusquam acciperet pecuniam, adducebat eum, qui quaerebat, ad eos, qui conferebant, eique ut ipsi numerarent, faciebat, ut ille, ad quem ea res perveniebat, sciret, quantum cuique deberet.

Cornelius Nepos De viris illustribus, Epaminondas III 4-6

XXV Olimpiada Języka Łacińskiego 2006/2007 - II etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

Sine amicitia vitam esse nullam

Una est enim amicitia in rebus humanis, de cuius utilitate omnes uno ore consentiunt. Quamquam a multis virtus ipsa contemnitur et venditatio quaedam atque ostentatio esse dicitur; multi divitias despiciunt, quos parvo contentos tenuis victus cultusque delectat; honores vero, quorum cupiditate quidam inflammantur, quam multi ita contemnunt, ut nihil inanius, nihil esse levius existiment! itemque cetera, quae quibusdam admirabilia videntur, permulti sunt qui pro nihilo putent; de amicitia omnes ad unum idem sentiunt, et ii qui ad rem publicam se contulerunt, et ii qui rerum cognitione doctrinaque delectantur, et ii qui suum negotium gerunt otiosi, postremo ii qui se totos tradiderunt voluptatibus, sine amicitia vitam esse nullam, si modo velint aliqua ex parte liberaliter vivere.

M.T. Cicero Laelius De Amicitia [86]

Objaśnienia:

uno ore - jednym głosem, jednomyślnie
pro nihilo putare - mieć za nic, uważać za nic
omnes an unum - wszyscy co do jednego

XXV Olimpiada Języka Łacińskiego 2006/2007 - III etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

Res urbanas maiores esse quam bellicas

Sed cum plerique arbitrentur res bellicas maiores esse quam urbanas, minuenda est haec opinio. Multi enim bella saepe quaesiverunt propter gloriae cupiditatem, atque id in magnis animis ingeniisque plerumque contingit, eoque magis, si sunt ad rem militarem apti et cupidi bellorum gerendorum; vere autem si volumus iudicare multae res extiterunt urbanae maiores clarioresque quam bellicae.

Quamvis enim Themistocles iure laudetur et sit eius nomen quam Solonis illustrius citeturque Salamis clarissimae testis victoriae, quae anteponatur consilio Solonis ei, quo primum constituit Areopagitas, non minus praeclarum hoc quam illud iudicandum est. Illud enim semel profuit, hoc semper proderit civitati; hoc consilio leges Atheniensium, hoc maiorum instituta servantur. Et Themistocles quidem nihil dixerit, in quo ipse Areopagum adiuverit, at ille vere [a] se adiutum Themistoclem; est enim bellum gestum consilio senatus eius, qui a Solone erat constitutus.

Licet eadem de Pausania Lysandroque dicere, quorum rebus gestis quamquam imperium Lacedaemoniis partum putatur, tamen ne minima quidem ex parte Lycurgi legibus et disciplinae conferendi sunt; quin etiam ob has ipsas causas et parentiores habuerunt exercitus et fortiores.

M.T. Cicero De Officiis (Liber Primus, 74-76)

XXIV Olimpiada Języka Łacińskiego 2005/2006 - I etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

De abstinentia Epaminondae.

Temptata autem eius est abstinentia a Diomedonte Cyziceno. Namque is rogatu Artaxerxis regis Epaminondam pecunia corrumpendum susceperat. Hic magno cum pondere auri Thebas venit et Micythum adulescentulum quinque talentis ad suam perduxit voluntatem, quem tum Epaminondas plurimum diligebat. Micythus Epaminondam convenit et causam adventus Diomedontis ostendit. At ille Diomedonti coram 'Nihil' inquit 'opus pecunia est. Nam si rex ea vult, quae Thebanis sunt utilia, gratis facere sum paratus; sin autem contraria, non habet auri atque argenti satis. Namque orbis terrarum divitias accipere nolo pro patriae caritate.

Cornelius Nepos De viris illustribus, Epaminondas IV 1-3

Objaśnienia:

temptata - na olimpiadzie było "tentata"
abstinentia, ae f - niesprzedajność, uczciwość
Epaminondas, ae m - Epaminondas, wybitny polityk i dowódca tebański
Diomedon, ontis m - Diomedon z Kyzikos
Cyzicenus 3, pochodzący z miasta Kizikos
rogatu - na prośbę
Artaxerxes, is m - Artakserkses Mnemon, król perski
pecunia corrupendum susceperat - podjął się przekupienia
Thebae, arum f - Teby, miasto w Beocji
Micythus, i m - Mitykos, ulubieniec Epaminondasa
Thebani, orum m - Tebańczycy, mieszkańcy Teb

XXIV Olimpiada Języka Łacińskiego 2005/2006 - II etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

De simulacro Dianae in Sicilia.

Segesta est oppidum pervetus in Sicilia, iudices, quod ab Aenea fugiente a Troia atque in haec loca veniente conditum esse demonstrant. Itaque Segestani non solum perpetua societate atque amicitia, verum etiam cognatione se cum populo Romano coniunctos esse arbitrantur. Hoc quondam oppidum, cum illa civitas cum Poenis suo nomine ac sua sponte bellaret, a Carthaginiensibus vi captum atque deletum est, omniaque quae ornamento urbi esse possent Carthaginem sunt ex illo loco deportata.

Fuit apud Segestanos ex aere Dianae simulacrum, cum summa atque antiquissima praeditum religione tum singulari opere artificioque perfectum. Hoc translatum Carthaginem locum tantum hominesque mutarat, religionem quidem pristinam conservabat; nam propter eximiam pulchritudinem etiam hostibus digna quam sanctissime colerent videbatur.

M.T. Cicero in Verrem actio II liber IV

Objaśnienia:

Troia, ae f - Troja
Aeneas, ae m - Eneasz
Poenus, i m - Punijczyk
Segestanus, i m - mieszkaniec Segesty
Carthageniensis, is m - Kartagińczyk
Carthago, inis f - Kartagina
Diana, ae f - Diana, bogini rzymska
simulacrum, i n - posąg
Sicilia, ae f - Sycylia

XXIV Olimpiada Języka Łacińskiego 2005/2006 - III etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

Quomodo Verres astrologus novus factus est.

Cephaloedi mensis est certus, quo mense sacerdotem maximum creari oporteat. Etat eius honoris cupidus Artemo quidam, Climachias cognomine, homo sane locuples et domi nobilis. Sed is fieri nullo modo poterat si Herodotus quidam adesset: ei locus ille atque honos in illum anuum ita deberi putabatur ut ne Climachias quidem contra diceret. Res ad istum defertur et istius more deciditur: toreumata sane nota et pretiosa auferuntur. Herodotus Romae erat; satis putabat se ad comitia tempore venturum si pridie venisset. Iste, ne aut alio mense ac fas erat comitia haberentur, aut Herodoto praesenti honos adimeretur, id quod iste non laborabat, Climachias minime volebat, (...) excogitat, inquam, quem ad modum mense illo legitimo comitia haberentur nec tamen Herodotus adesse posset.

Est consuetudo Siculorum ceterorumque Graecorum, quod suos dies mensisque congruere volunt cum solis lunaeque ratione, ut non numquam, si quid discrepet, eximant unum aliquem diem aut summum biduum ex mense, quos illi exaeresimos dies nominant; item non numquam uno die longiorem mensem faciunt aut biduo. Quae cum iste cognosset novus astrologus, qui non tam caeli rationem quam caelati argenti duceret, eximi iubet non diem ex mense, sed ex anno unum dimidiatumque mensem hoc modo ut, quo die verbi causa esse oporteret Idus lanuarias, is eo die Kalendas Martias proscribi iuberet: itaque fit omnibus recusantibus et plorantibus. Dies is erat legitimus comitiis habendis.

Eo modo sacerdos Climachias renuntiatus est.

M.T. Cicero in Verrem actio II liber IV

Objaśnienia:

Cephaloedium, i n - Kefalodium, miasto na Sycylii
Artemo, inis Climachias, ae m - Artemon Klimachiasz
Herodotus, i m - Herodot
Siculus, i m - Sycylijczyk, mieszkaniec Sycylii
Graecus, i m - Grek, mieszkaniec Grecji
iste ovus astrologus - cynicznie o Werresie
Iste, ne aut alio mense - "iste" odnosi się do Werresa
cognosset = cognovisset
summum - tłumacz: co najwyżej

XXII Olimpiada Języka Łacińskiego 2003/2004 - I etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

De signis in sacrario Cai Hei.

Verum ut ad illud sacrarium redeam, signum erat hoc quod dico Cupidinis e marmore, ex altera parte Hercules egregie factus ex aere. Is dicebatur esse Myronis, ut opinor, et certe. Item ante hos deos erant arulae, quae cuivis religionem sacrari significare possent. Erant aenea duo praeterea signa, non maxima verum eximia venustate, virginali habitu atque vestitu, quae manibus sublatis sacra quaedam more Atheniensium virginum reposita in capitibus sustinebant; Canephoroe ipsae vocabantur; sed earum artificem-quem? quemnam? recte admones-Polyclitum esse dicebant. Messanam ut quisque nostrum venerat, haec visere solebat; omnibus haec ad visendum patebant cotidie; domus erat non domino magis ornamento quam civitati.

M.T. Cicero in Verrem actio II liber IV, 5

Uwagi ogólne: Tekst jest urywkiem mowy Cycerona przeciw Werresowi, namiestnikowi Sycylii w latach 73 - 71 p.n.e., oskarżonemu o zdzierstwa i okrucieństwa wobec mieszkańców wyspy. W księdze czwartej mowy opisał Cyceron rabunek dzieł sztuki przez Werresa - stąd w tekście czas przeszły, np. "signum erat:, "erant aenea... signa", itp.

Objaśnienia:

signum, -i - posąg, rzeźba, figura
Caius Heius - Gajusz Hejusz, współczesny Cyceronowi mieszkaniec Sycylijskiego miasta Messyny, właściciel okazałego domu, w którym miał kapliczkę ozdobioną posągami znakomitych rzeźbiarzy greckich
Kupido, -inis - Kupidyn, syn Wenery, bożek miłości
Herkules, -is - Herkules, mityczny bohater grecki, syn Zeusa i Alkmeny
Myro, -onis - Myron, sławny rzeźbiarz grecki. Żył w V wieku p.n.e.
arula, -ae - mały ołtarz, ołtarzyk
Atheniensis, -is - ateński
Canephoroe (pl. f) - kanefory, dziewczęta niosące na głowach w czasie procesji kosze ze świętościami
Polyclitus, -i - Poliklet, sławny rzeźbiarz grecki. Żył w V wieku p.n.e.
Messana, -ae - Messyna, miasto na Sycylii.
ornamento esse alicui - być czyjąś ozdobą.

XXII Olimpiada Języka Łacińskiego 2003/2004 - II etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

De Marco Porcio Catone.

Omnes patricios plebeiosque nobilissimarum familiarum M. Porcius longe anteibat. In hoc uiro tanta uis animi ingeniique fuit, ut quocumque loco natus esset, fortunam sibi ipse facturus fuisse uideretur. Nulla ars neque priuatae neque publicae rei gerendae ei defuit; urbanas rusticasque res pariter callebat. Ad summos honores alios scientia iuris, alios eloquentia, alios gloria militaris prouexit: huic uersatile ingenium sic pariter ad omnia fuit, ut natum ad id unum diceres, quodcumque ageret: in bello manu fortissimus multisque insignibus clarus pugnis, idem postquam ad magnos honores peruenit, summus imperator, idem in pace, si ius consuleres, peritissimus, si causa oranda esset, eloquentissimus, nec is tantum, cuius lingua uiuo eo uiguerit, monumentum eloquentiae nullum exstet: uiuit immo uigetque eloquentia eius sacrata scriptis omnis generis.

T. Livius Ab Urbe condita liber, XXXIX 40

Objaśnienia:

Marcus Porcius Cato - Marek Porcjusz Katon (231 - 149 p.n.e.), wybitny rzymski mąż stanu i mówca, znany i ceniony również jako pisarz. Był zwolennikiem starorzymskiej prostoty i obyczajów, wrogiem kultury greckiej i jej zwolenników.
facturus fuisse - w następniku okresu nierzeczywistego (modus irrealis), po przejściu w składnię accusativus cum infinitivo coniunctivus plusquamperfecti oddaje infinitivus perfecti koniugacji omownej czynnej na -urus fuisse.
versatilis, -is, -e - obrotny, zręczny, wszechstronny, żywy (o umyśle).
causam orare - bronić sprawy

XXI Olimpiada Języka Łacińskiego 2002/2003 - I etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

De latrociniis et hospitalitate apud Germanos

Latrocinia nullam habent infamiam, quae extra fines cuiusque civitatis fiunt, atque ea iuventutis exercendae ac desidiae minuendae causa fieri praedicant. Atque ubi quis ex principibus in concilio dixit se ducem fore, qui sequi velint, profiteantur, consurgunt ei qui et causam et hominem probant suumque auxilium pollicentur atque ab multitudine collaudantur: qui ex his secuti non sunt, in desertorum ac proditorum numero ducuntur, omniumque his rerum postea fides derogatur. Hospitem violare fas non putant; qui quacumque de causa ad eos venerunt, ab iniuria prohibent, sanctos habent, hisque omnium domus patent victusque communicatur.

C.I. Caesar De bello Gallico VI 23, 6-9

Objaśnienia:

se ducem fore = se ducem futurum esse

XXI Olimpiada Języka Łacińskiego 2002/2003 - II etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

De generibus epistularum.

Cicero s.d. Caio Curioni.

Epistularum genera multa esse non ignoras sed unum illud certissimum, cuius causa inventa res ipsa est, ut certiores faceremus absentis si quid esset quod eos scire aut nostra aut ipsorum interesset. Huius generis litteras a me profecto non exspectas. Tuarum enim rerum domesticos habes et scriptores et nuntios, in meis autem rebus nihil est sane novi. Reliqua sunt epistularum genera duo, quae me magno opere delectant, unum familiare et iocosum, alterum severum et grave. Utro me minus deceat uti non intellego. Iocerne tecum per litteras? Civem mehercule non puto esse, qui temporibus his ridere possit. An gravius aliquid scribam? Quid est quod possit graviter a Cicerone scribi ad Curionem nisi de re publica?

Vale.

M.T. Cicero Epistulae ad familiares, liber II ep.4

Objaśnienia:

List adresowany do Gajusza Skribiniusza Kuriona Cyceron napisał w Rzymie w roku 53 a.Ch.n. Przytoczony urywek, w którym autor popisuje się znajomością teorii pisania listów, stanowił wstęp do części dalszej, tutaj pominiętej, gdzie zostały poruszone bieżące sprawy polityczne.
Caius Scribonius Curio - Gajusz Skriboniusz Kurion, polityk rzymski, przyjaciel Cycerona, zaciekły wróg Cezara.
interest - zależy komuś, obchodzi kogoś, interesuje kogoś z gen. Rzeczy lub osoby (np. ipsorum abstinentium interesset); zaimki osobowe lub dzierżawcze łączą się z tym czasownikiem w ablativie (np. nostra interesset)
uti - infinitivus praesentis od czasownika utor, uti, usus sum; tutaj zależny od deceat.

XX Olimpiada Języka Łacińskiego 2001/2002 - I etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

De deis Gallorum.

Deorum maxime Mercurium colunt. Huius sunt plurima simulacra: hunc omnium inventorem artium ferunt, hunc viarum atque itinerum ducem, hunc ad quaestus pecuniae mercaturasque habere vim maximam arbitrantur. Post hunc Apollinem et Martem et Iovem et Minervam. De his eandem fere, quam reliquae gentes, habent opinionem: Apollinem morbos depellere, Minervam operum atque artificiorum initia tradere, Iovem imperium caelestium tenere, Martem bella regere. Huic, cum proelio dimicare constituerunt, ea quae bello ceperint plerumque devovent: cum superaverunt, animalia capta immolant reliquasque res in unum locum conferunt. Multis in civitatibus harum rerum exstructos tumulos locis consecratis conspicari licet; neque saepe accidit, ut neglecta quispiam religione aut capta apud se occultare aut posita tollere auderet, gravissimumque ei rei supplicium cum cruciatu constitutum est.

C.I. Caesar De bello Gallico VI 17, 1-5

Objaśnienia:

Mercurius, i m - Merkury
Mars, tis m - Mars
Apollo, inis m - Apollo
Iuppiter, Iovis, Iovi, Iovem, Iove, Iuppiter! m - Jowisz
Minerva, ae f - Minerwa

XIX Olimpiada Języka Łacińskiego 2000/2001 - II etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

De Germanorum moribus.

[Germani] Agri culturae non student, maiorque pars eorum victus in lacte, caseo, carne consistit. Neque quisquam agri modum certum aut fines habet proprios; sed magistratus ac principes in annos singulos gentibus cognationibusque hominum, qui una coierunt, quantum et quo loco visum est agri attribuunt atque anno post alio transire cogunt. Eius rei multas adferunt causas: ne adsidua consuetudine capti studium belli gerendi agricultura commutent; ne latos fines parare studeant, potentioresque humiliores possessionibus expellant; ne accuratius ad frigora atque aestus vitandos aedificent; ne qua oriatur pecuniae cupiditas, qua ex re factiones dissensionesque nascuntur; ut animi aequitate plebem contineant, cum suas quisque opes cum potentissimis aequari videat.

C.I. Caesar De bello Gallico VI 22, 1-4

Objaśnienia:

anno post = proximo anno
alio = alium in locum
Germani, orum m - Germanowie
agri cultura = agricultura

XII Olimpiada Języka Łacińskiego 1993/1994 - I etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

De Pelopida

Magnae saepe res non ita magnis copiis sunt gestae; sed profecto numquam tam ab tenui initio tantae opes sunt profligatae. Nam duodecim adulescentuli coierunt ex iis, qui exsilio erant multati, cum omnino non essent amplius centum, qui tanto se offerrent periculo. Qua paucitate percussa est Lacedaemoniorum potentia. Hi enim non magis adversariorum factioni quam Spartanis eo tempore bellum intulerunt, qui principes erant totius Graeciae; quorum imperii maiestas, neque ita multo post, Leuctrica pugna ab hoc initio perculsa concidit. Illi igitur duodecim, quorum dux erat Pelopidas, cum Athenis interdiu exissent, ut vesperascente caelo Thebas possent pervenire, cum canibus venaticis exierunt, retia ferentes, vestitu agresti, quo minore suspicione facerent iter. Qui cum tempore ipso, quo studuerant, pervenissent, domum Charonis deverterunt, a quo et tempus et dies erat datus.

Cornelius Nepos De viris illustribus, Pelopidas II 3-5

Objaśnienia:

Pelopidas, ae m - Tebańczyk, przywódca demokracji w Tebach w IV w. a.Ch.n. po zamachu oligarchicznym przebywał w Atenach, stamtąd wrócił do Teb na czele dwunastu młodzieńców w celu przywrócenia demokracji.
Cahon, is m - obywatel Teb, współczesny Pelopidasowi.

XII Olimpiada Języka Łacińskiego 1993/1994 - II etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

Ubi Caesar castra posuerit.

Postquam omnes Belgarum copias in unum locum coactas ad se venire vidit neque iam longe abesse ab iis quos miserat exploratoribus et ab Remis cognovit, flumen Axonam, quod est in extremis Remorum finibus, exercitum traducere maturavit atque ibi castra posuit. Quae res et latus unum castrorum ripis fluminis muniebat et post eum quae erant tuta ab hostibus reddebat et commeatus ab Remis reliquisque civitatibus ut sine periculo ad eum portari possent efficiebat. In eo flumine pons erat. Ibi praesidium ponit et in altera parte fluminis Q. Titurium Sabinum legatum cum sex cohortibus relinquit; castra in altitudinem pedum XII vallo fossaque duodeviginti pedum muniri iubet.

Belga, ae m - Belg, mieszkaniec belgii
Remi, orum m - naród w Galii Belgickiej w okolicy dzisiejszego miasta Rhemis
Axona, ae m - rzeka w Galii Lugduńskiej

XII Olimpiada Języka Łacińskiego 1993/1994 - III etap [ plik .pdf ] [ do góry ]

Quantum apud antiquos Romanos ius iurandum valeat.

Luciuo Manlio Auli filio, cum dictator fuisset, Marcus Pomponius tribunus plebis diem dixit, quod is paucos sibi dies ad dictaturam gerendam addidisset; criminabatur etiam, quod Titum filium, qui postea est Torquatus appellatus, ab hominibus relegasset et ruri habitare iussisset. Quod cum audivisset adulescens filius negotium exhiberi patri, accurisse Romam et cum primo luci Pomponii domum venisse dicitur. Cui cum esset nuntiatum, qui illum iratum allaturum ad se aliquid contra patrem arbitraretur, surrexit e lectulo remotisque arbitris ad se adulescentem iussit venire. At ille, ut ingressus est, confestim gladium destrinxit iuravitque se illum statim interfecturum, nisi ius iurandum sibi dedisset se patrem missum esse facturum. Iuravit hoc terrore coactus Pomponius; rem ad populum detulit, docuit, cur sibi causa desistere necesse esset, Manlium missum fecit. Tantum temporibus illis ius iurandum valebat.

M.T. Cicero De officiis III, 112

Objaśnienia:

Cum primo luci = prima luce
Lucius Manlius Capitolinus - syn Aulusa, dyktator w 363r a.Ch.n.
Marcus Pomponius - trybun ludowy w tych czasach
Torquatus - przydomek od torques - łańcuch na szyję, nadano go rodowi Manliuszów